کتاب “شناخت اسطوره‌های ملل” پس از اشاره و مقدمه در قالب دو عنوان “کلیات” و “قصه‌های آفرینش” به مباحث متعددی مرتبط با اسطوره و آفرینش پرداخته است.

“ریشه واژه اسطوره”، “اسطوره، نظریه‌ها و تقسیم‌بندها”، “گونه‌های اسطوره از نظر کارکرد”، “مفهوم زمان در بینش اساطیری”، “تفاوت شناخت علمی و نگرش اسطوره‌ای”، “مکان در بینش اساطیری”، “شکل‌گیری اساطیر”، “آفرینش در آیین زرتشت”، “متن آفرینش در بندهش”، “آفرینش در آیین مانوی”، “آفرینش در اساطیر هند”، “آفرینش در اساطیر ژاپن”، “آفرینش در اساطیر سرخ‌پوستان ایروکوا”، “آفرینش در اساطیر آشور و بابل”، “آفرینش در اساطیر عبری”، “آفرینش در تورات”، “آفرینش در قرآن کریم”، “آفرینش در اساطیر آفریقا” و “آفرینش در اساطیر استرالیا” از جمله عناوینی است که در این دو بخش مورد بررسی قرار گرفتند.

در بخشی از مقدمه کتاب آمده است: “اسطوره نماد زندگی دوران پیش از دانش و صفت و نشان مشخص روزگاران باستان است. تحول اساطیر هر قوم، معرف تحول شکل زندگی، دگرگونی ساختارهای اجتماعی و تحول شکل زندگی، دگرگونی ساختارهای اجتماعی و تحول اندیشه و دانش است. در واقع، اسطوره، نشانگر تحولی بنیادی در پویش بالارونده ذهن بشری است. اساطیر، روایاتی است که در نخستین دوران‌های زندگی بشر ابداع شده است که از طبیعت و ذهن انسان بدوی ریشه می‌گیرد و حاصل رابطه متقابل این دو است”.

در صفحه 29 کتاب با عنوان “اسطوره، زایش و پیدایش”، اسطوره در کنار افسانه، حماسه و فولکلور یکی از عناصر شکل دهنده فرهنگ و هویت قومی و ملی جوامع دانسته شده و بعضی از اسطوره‌شناسان آن را دین تمدن‌های اولیه و دوران پیش از گسترش ادیان توحیدی می‌دانند.

در ادامه همین صفحه گفته شده: “اسطوره، بخش نظری فرهنگی انسان پیش از تاریخ و به بین دقیق‌تر، انسان پیش از مرحله دانش است. انسان تا به مرحله دانش نرسیده و تا به دانش آراسته و آموده(مجهز) نشده است اساطیری (و به تعبیری دیگر بدوی یا وحشی) می‌اندیشد”.

در صفحه 101 درآمد، بخش “قصه‌های آفرینش” عنوان شده: “کنجکاوی بشر در پی بردن به آغاز آفرینش و مبدا خلقت به نحوی در تمام فرهنگ‌ها، اقوام و ادیان به چشم می‌خورد. محققان گاه از طریق اسطوره و داستان و گاه از راه تحقیقات علمی به راز خلقت پرداخته‌اند. بشر از آن زمان که از سطح ابتدایی زندگی ارتقا یافت و از نخستین لحظاتی که به خارج از دنیای خود نگریست، به این مهم اندیشیده و هنوز هم به اصل و منشا خویش آن چنان که باید پی نبرده است. شاید این مهم‌ترین و از نخستین مسایلی باشد که ذهن آدمی را به خود جلب کرده و موجب به وجود آمدن اعتقادات گوناگون و در نتیجه مکتب‌ها و ایسم‌های متفاوت شده است”.

کتاب “شناخت اسطوره‌های ملل” نوشته سهراب هادی در شمارگان 1500 نسخه و با قیمت 20هزار تومان توسط انتشارات رایاگرافیک روانه بازار کتابفروشی‌ها شده است.

این کتاب شامل بخش‌های “اندیشه‌های هنرمندانه و آثارش بر فرهنگ ملل”، “حقیقت در ساحت اجتماعی هنر”، “زمان و زیبایی‌شناسی”، “هنر، تخیل و حقیقت”، “جامعه‌شناسی هنر نوین” و “هنر، شان و مقام محتوی” است.

در کلام نخست کتاب آمده است: “آنچه در این مضمون پی گرفته می‌شود، نگرشی است از بنیان و اساس جامعه‌شناسانه بر کلیت و مجموعه فعالیت‌های ذهنی و ایجاد روابط متقابل که تمام پیوستگی آن‌ها مجموعه‌ای را در عرصه هویت فکری پی می‌ریزد که در ساحتی اندیشمندانه، هنر نام دارد”.

در ادامه می‌خوانیم: “در این بینش، همه آنچه مورد نظر نگارنده است بررسی و نگاه به مجموعه یک اثر خاص نیست، بلکه آنچه به جهت جستجو در خویشتن بشر به معنا و ژرف‌نگری انسانی نگاه دارد، شناخت ماهیت و اسکلت وجودی و مکان تراوش تفکر است. از حیث ماهیت‌شناسی در بررسی ارزش هنر و ارزیابی مساله اصالت در هنر که بگذریم، روش برخورد جامعه‌شناسانه در هنر برگرفته از زاویه نگرش خاص هنرمندانه با توجه به واقعیت‌های اجتماعی است”.

در این نوشتار آمده است: “در این اجمال، آنچه مورد نظر است از یک سو، ماهیت‌شناسی بینش هنرمندانه است و از سویی دیگر، بررسی عرضه یک اثر هنری در دهه‌های اخیر با عنوان نظریه یا تئوری اصالت هنر که تبیین کننده موجودیت هنر معاصر است. این تئوری با توجه به واقعیت معنایی آن و کوشش‌هایی که در مسیر رخدادهای پوسته‌ای جامعه، رخ می‌دهد در روال ویژه آن، منجر به رد روابط فرهنگی بیگانه می‌شود. طرح اولیه این تئوری در جامعه‌شناسی فرهنگ معاصر، بازده فعالیت‌های فکری عموم جامعه است که با نگرشی بر خویشتن، جنبه علمی حرکت فرهنگی پویا را تبیین می‌کند، و در ازا رفتار متقابل فرد و جامعه، به عنوان اصل کانون نظام‌دهنده تفکر فرهنگی، جای ویژه‌ای را در ایجاد اساس بیش هنرمندانه قوت می‌بخشد، که در نهایت، تعبیر هنرمندانه فرهنگ‌شناسی را با توجه به برآیند این دو وجه که از معادل‌های عمومی، در تئوری ذهن به همراه خواهد داشت”.

در ادامه آمده است: “این نگرش، استدلال زیبایی‌شناسانه‌ای را از نظر ریشه‌یابی زیبایی در هنر به چیزی محسوب می‌کند که نه بی‌فایده باشد و نه اندیشه‌ای مرده را ترویج کند. بنابراین با توجه به اصل فوق، آنچه از ذهن بگذرد، ایجادکننده ارتباط و اصل معنای تفکری نو، با توجه به واقعیت اندیشه در هنر معاصر است، زیرا عمل تقابل بر فراز اندیشه صورت پذیرفته و هیچ‌گاه تجمعی سازمان یافته از صورت کاخی بنا شده بر ایجاد ضوابط فرد و جامعه، با مقایسه‌ای جامعه‌شناسانه برقرار نمی‌شود”.

سپس تاکید می‌شود: “از رابطه‌ا‌ی که بین افراد در مقیاس‌های گوناگون اندیشه‌ای واقع می‌شود، در صورت حقیقت جامعه‌شناسانه هنر بیشتر مشابه واقعیت دیگر تفکر هنرمندانه‌ای است که هر واقعه اجتماعی را پایه و اساس رخدادهای فکری می‌خوانند و با در نظر گرفتن شکل سیستم و رفتارهای شرکت‌کننده که حادث آن می‌شود بین زمان، فرد، جامعه و فرهنگ با ایجاد فواصل فکری و اندیشه‌ای در زمان، به عنوان پدیده‌ای اجتماعی، از درون آن، حقیقت هنر رخ می‌نماید و قلمرو آن به ناگریز یک مشابهت نمادی از افکار فرد در مقیاس اجتماعی را به همراه خواهد داشت. که در تحلیل تمامیت معنای آن به عنوان اصل اعتباری در تئوری بررسی هنر معاصر مورد نظر واقع می‌شود”.

کتاب “نگرشی نو بر هنر معاصر” نوشته سهراب هادی در شمارگان 1500 نسخه و با قیمت 15هزار تومان توسط انتشارات رایاگرافیک روانه بازار کتاب شده است.

معرفی کتاب خواب و خاکستر

هنر در تعریف، خود به‌عنوان آفرینش و خلاقیت است و صورت‌های درک کردنی و بیانگر ارزش احساس انسان در واژه‌ها محسوب می‌شود و تمام معانی آن در این وسعت می‌گنجد و این تعریف به هر چیز که ممکن است حس و صورت بیان داشته باشد، اطلاق می‌گردد. در تعریف از هنر، واژه‌های دیگری که ممکن است بکار گرفته شوند ظهور عاطفه و خلاقیت است و در این معنا برخلاف آنچه ممکن است به‌نظر آید، فضل‌فروشی و فخرگرایی نیست. اما، صحبت از خلاقیت در صورت‌های بیانگر هنری است که به هر دو فعل، به همان اندازه‌ی آفرینش، اهمیت داده می‌شود.
بعد از خلاقیت، آنچه باید درک و فهمیده شود اهمیت معنی و صورت در هنر است. به‌ویژه صورت، که بیانگر معنا است. زیرا که تمامِ طبیعتِ هنر و از این‌رو مسئله اهمیت درک و فهم آن، قابل توجه می‌باشد.
واژه‌ی صورت در هنر مورد استفاده‌های جاری و متعدد دارد و بسیاری از مورد استفاده‌ها به معنایی که در اینجا از آن ذکر می‌شود واژه‌ای است کلی که نقاشی، پیکرتراشی، معماری، موسیقی، ادبیات، تئاتر و سینما را در برابر هم به یک سنجش می‌نگرد و می‌توان گفت، عامل و عمل‌های آفرینش هم صورت‌های درک کردنی هنر می‌باشند.
همه‌ی صورت‌های درک کردنی که حسی نباشند و همه‌ی مفاهیمی که از آثار هنری بجای حس‌های بیرونی به تخیل‌های تفکری متمایل‌اند و به معنی در قیاس با داستان بلند که خوانده می‌شود شبیه نیستند، مانند صدا در شعر، که نقشِ مهمی را به عهده دارد و اساساً دارای ساختماهای طنینی است، نقاشی نیاز به دیدن دارد ولی به مراکزِ ژرف‌تر درک، توسل می‌جوید. تفاوت بین نقاشی و مجسمه‌سازی ادعای فوق را فوراً روشن می‌سازد، اما همه‌ی کارهای هنری صرفاً صورت‌های درک کردنی نیستند و همه نوعی احساس را تجسم نمی‌کنند، احساس با همان معنایی که در اینجا مورد استفاده قرار دارد و در برگیرنده‌ی چیزی است فراتر از تعادل ضمنی در روانشناسی هنر که اساس آن بر لذت دلالت می‌کند و حتی در برگیرنده‌ی چیزی است که در او، اثر حضوری تغییرپذیر دارد. مثل گفتگوهای روزمره که در آن احساس فقط درحد انتقال معنا دخیل می‌باشد.
وقتی درباره‌ی برآوردن یا خلق کردن یک اثر هنری و بکارگیری احساس در آن می‌گوییم یک نفر از زبان هنر و شخص سخن می‌گوید و بعضی از اوقات معنی عاطفه نیز به میان می‌آید و یک موقعیت قابل تجربه را فراهم می‌آورد که احساس لطیف را با آورنده معنا تداخل می‌دهد. گرایش عاطفی مستقیم در مورد چیزی که احساس شدیدی از آن برای مخاطب صورت می‌گیرد وضع کلی ذهن و جسم را بررسی و وقتی که احساس و خلاقیت در سلامت فکر یا کسالت فکر صورت پذیرفته باشد، مثل تداخل خشم و شادی است که جای بررسی ندارد.

فهرست مطالب کتاب

* تخیل و صورت پذیری
* زیبایی‌شناسی، مبدأ شناخت حقیقت
* هنر، حقیقت و زیبایی
* هنر، حمله‌ای است به عادات ذهنی
* عصر تمدن و هنر
* تیره‌گی‌ها
* تصویر بدیع
* سمبولیک، اعتباری عمیق
* هنر و ارزش‌های حیاتی

کتاب “خواب و خاکستر” نوشته سهراب هادی در شمارگان 1500 نسخه و با قیمت 15هزار تومان توسط انتشارات رایاگرافیک روانه بازار کتاب شده است.

فهرست
error: Content is protected !!